دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران- انتشارات دانشگاه تهران-University of Tehran Press شیلات 2008-5729 79 2 2026 07 05 The effect of using a mineral premix in the culture medium on growth, survival and intestinal tissue indices in neonate medicinal leech (Hirudo medicinalis) اثر استفاده از پرمیکس مواد معدنی در بستر پرورش بر شاخص‌های رشد، بقاء و بافت روده در نوزاد زالوی طبی (Hirudo medicinalis) 85 95 107779 10.22059/jfisheries.2026.415248.1486 FA مهرداد فرهنگی گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-1655-0547 علی جدیدفرد گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. سهیل ایگدری گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-8649-9452 سعید ضیایی نژاد گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم النبیاء(ص) بهبهان، بهبهان، ایران. 0000-0003-0599-4430 Journal Article 2026 05 26 Since ancient times, medicinal leech has been used in traditional medicine to treat a wide range of diseases such as varicose veins and acne in different parts of the world. In this study, a mineral premix containing copper sulfate, iron sulfate, zinc oxide, manganese oxide, calcium iodate, cobalt and zinc was added to three experimental treatments including water (treatment 1), soil (treatment 2), and water and soil of the growing environment (treatment 3) and a control treatment (water and soil, without the use of mineral premix) in cultivating medicinal leeches was carried out in a completely randomized design (each treatment in 3 replications) for 60 days. In each of the rearing tanks, which contained 1.1 liter of chlorine-free water, 10 neonate medicinal leech weighing 0.43±0.02 grams (mean±standard deviation) were randomly distributed. The results at the end of the experimental period showed that the use of mineral premix in water and soil (treatment 3) caused an excessive reduction in growth indices (the highest average weight gain was 37.26±1.05% among the three treatments) and survival (average survival indices were 0% and 16.66±5.77% in treatments 1 and 3, respectively) in the three experimental treatments. In contrast, the control treatment had the highest average weight gain (275.63±4.3%) and the highest average survival index (100%) (<em>P</em><0.05). The use of mineral premix in all experimental treatments affected intestinal tissue and caused its destruction compared to the control treatment. The results showed that adding mineral premix to the natural culturing environment of leeches by increasing the amount of minerals in the environment disrupts their balance and consequently reduces the efficiency of biological indices in these organisms. از گذشته­ های دور تاکنون از زالوی طبی در طب سنتی در درمان طیف گسترده ­ای از بیماری­ ها از جمله واریس و آکنه در نقاط مختلف دنیا استفاده به‌عمل می ­آید. در این پژوهش یک پرمیکس مواد معدنی حاوی سولفات مس، سولفات آهن، اکسید روی، اکسید منگنز، یدات کلسیم، کبالت و روی به سه تیمار آزمایشی شامل آب (تیمار 1)، خاک (تیمار 2) و آب و خاک محیط پرورش (تیمار 3) و یک تیمار شاهد (آب و خاک، بدون استفاده از پرمیکس مواد معدنی) در پرورش زالوی طبی اضافه و در قالب یک طرح کاملاً تصادفی (هر تیمار در 3 تکرار) طی مدت 60 روز مورد مطالعه قرار گرفت. در هر یک از مخازن پرورش که حاوی 1/1 لیتر آب فاقد کلر بود، 10 قطعه نوزاد زالو با وزن 0/02±0/43 گرم (انحراف معیار±میانگین) به‌صورت تصادفی توزیع شد. نتایج در پایان دورة آزمایش نشان داد که استفاده از پرمیکس مواد معدنی در آب و خاک (تیمار 3) موجب کاهش بیش از حد شاخص­های رشد (بیشترین میانگین افزایش وزن 1/05±37/26 درصد در بین سه تیمار) و بقا (میانگین شاخص بقا صفر درصد در دو تیمار 1 و 3 و میانگین شاخص بقاء 5/77±16/66درصد در تیمار 2) در سه تیمار آزمایشی گردید. در مقابل تیمار شاهد از بیشترین میانگین افزایش وزن (4/3± 275/63درصد) و بیشترین میانگین شاخص بقاء (100 درصد) برخوردار بود (0/05≥<em>P</em>). استفاده از پرمیکس مواد معدنی در کلیة تیمارهای آزمایشی در مقایسه با تیمار شاهد بر بافت روده مؤثر بوده و موجب تخریب آن شد. نتایج نشان داد که افزودن عناصر معدنی به محیط پرورش طبیعی زالوها با افزایش بیش از حد مواد معدنی در محیط پرورش، تعادل آنها را بر هم زده و به‌تبع آن، باعث کاهش بازدة شاخص­های زیستی در این موجودات م ی‏شود. https://jfisheries.ut.ac.ir/article_107779_8eaf8cb770bbc5283c23dccbd5dedd42.pdf