بررسی فاکتورهای محیطی مؤثر در انعطاف‌پذیری ریختی سس‌ماهی کورا (Barbus lacerta; Heckel, 1843) در رودخانة زرینه‌رود، حوضة دریاچة ارومیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 دکتری گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 دکتری تکثیر و پرورش آبزیان، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

چکیده

شکل بدن ماهیان تحت تأثیر وضعیت زیست‌محیطی و زیستگاه آن‌ها است. تحقیق حاضر با هدف مطالعة انعطاف‌پذیری ریختی جمعیت سس‌ماهی کورا (Barbuslacerta) در رودخانة زرینه‌رود و بررسی فاکتورهای محیطی مؤثر در این تغییرات، به مرحلة اجرا درآمد. در این پژوهش 300 نمونه سس‌ماهی کورا از ایستگاه‌های مختلف در رودخانة زرینه‌رود صید شدند. نمونه‌های صیدشده پس از بیهوشی با محلول گل میخک، در فرمالین 10 درصد تثبیت شدند و برای مراحل بعدی به آزمایشگاه منتقل شدند. از سمت چپ سطح جانبی نمونه‌ها با استفاده از دوربین دیجیتال با قدرت تفکیک 6 مگاپیکسل عکس‌برداری شد. روی تصاویر دو بعدی حاصل، تعداد 12 نقطه لندمارک با استفاده از نرم‌افزار TPSDig2 قرار داده شد. داده‌ها پس از آنالیز پروکراست (GPA)، با روش آماری چندمتغیره (CVA) و با استفاده از نرم‌افزار PAST تجزیه و تحلیل شدند. در مرحلة بعد با استفاده از روش Thin plate spline انواع تغییرات شکلی مصورسازی شدند. بر اساس الگوی جابجایی لندمارک‌ها، اختلاف معنی‌داری در شکل نمونه‌های سس‌ماهی کورا در نواحی بالادست و پایین‌دست مشاهده شد (01/0>(p. این تفاوت‌ها در ارتفاع بدن و ارتفاع ساقة دمی تشخیص داده شد. با استفاده از روش Two-block PLS و همبستگی ماتریسی مشخص شد که سرعت جریان آب و دبی رودخانه، فاکتورهای اصلی در ایجاد تغییرات ریختی بوده‌اند. این پژوهش مطالعة بیشتر دربارة سایر عوامل تأثیرگذار را توصیه می‌کند.
 
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The environmental factors influencing the phenotypic plasticity of Barbus lacerata (Heckel, 1843) in the Zarrineh River, theUrmia Lake basin

نویسندگان [English]

  • Alireza Radkhah 1
  • Hadi Poorbagher 2
  • Soheil Eagderi 3
  • Manoochehr Nasri 4
1 MSc, Department of fisheries, Faculty of Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran
2 Associate Prof. Department of fisheries, Faculty of Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran
3 phd Department of fisheries, Faculty of Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran
4 PhD, Department of fisheries, Faculty of Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran
چکیده [English]

The body shape of fishes is influenced by environmental parameters and the habitat condition. The present study investigated morphological characteristics phenotypic plasticity of Barbus lacerata in the Zarrineh River and the role of environmentalfactors influencing the phenotypic plasticity. Three hundred specimens were caught using electric fishing, anaesthetized with clove powder, fixed in 10% formalin and transferred to the laboratory. The left side of the specimens was photographed using a digital camera with a resolution of 6 megapixels. Twelve landmarks were put of the pictures using the software TPSDig2. The Procrustes superimposition was used to transform landmark data and subjected to Canonical Variate Analysis (CVA) using PAST software. Thin-plate spline was used to detect morphometric changes inferred form translation of the landmarks. Based on the movement of landmarks, a significant difference was found between the morph of the specimens from the up- and downstream of River. The morphological differences recognized in body height and caudal peduncle height. Two-block PLS and correlation matrix showed that the velocity of water flow and river discharge are the main factors causing morphological changes. This research recommends the further study on other environmental factors affecting the morphology
 

                      
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kura barbel
  • Barbus lacerta
  • morphological changes
  • Zarrineh River
  • geometric morphometric
  • environmental factors
 

[1]. Abbasi, K., Valipour, A.R., Talebi haghighi, D., Sarpanah, A.N., Nezami, Sh., 1999. Atlas of Fishes of Iran, Inland water of Guilan Province. Novin Press Co. (in Persian)

 

[2]. Abdoli, A., 1994. Ecology of fish populations of Sardabroud and Chalous rivers. M.Sc. thesis, Faculty of Natural Resources, Tehran University. (in Persian)

 

[3]. Abdoli, A., 2000. The inland water fishes of Iran. Iranian Museum of Nature and wildlife, Tehran. 378 pp. (in Persian)

 

[4]. Akbarzadeh, A., Karami, M., Nezami, Sh. A., Mojazi Amiri, B., Khara, H., Eagderi, S., 2009. A comparative study of morphometric and meristic characters of pikeperch Sander lucioperca (L.) in Iranian waters of Caspian Sea and Aras Dam Lake. Iranian Journal of Biology 22 (3), 535-545. (in Persian)

 

[5]. Eagderi, s., Esmailzadegan, E., Maddah, A., 2013a. Body shape changes in populations of Alburnoides eichwaldii De Filippii, 1863 in the Caspian basin using geometric morphometric. Taxonomy and Biosystematics 14, 1-8. (in Persian)

 

[6]. Eagderi, S., Kamal, K. Esmaeilzadegan, E., 2013b. Application of geometric morphometrics approach in phenotypic plasticity investigations of fishes: A case study of killifish (Cyprinodontidae: Aphanius sophiae) body shape comparison in Cheshme-Ali of Damghan and Shur River of Eshtehard. The First Iranian Conference of Ichthyology, Isfahan University of Technology, 15-16 May. (in Persian)

 

[7]. Eshaghzadeh, H., Eagderi, S., Poorbagher, H., Kazemi, R., 2012. A comparative study of alive and dead eleutheroembryo of Beluga (Huso huso) shape (5DPH) using geometric morphometric method. Iranian Scientific Fisheries Journal 21, 1-10. (in Persian)

 

[8]. Gorjian Arabi, M.H., Vatandust, S., Kazemian, M., Keshavarz, M., 2009. Survey on some population structure of Kura barbel (Barbus lacerta) in Kesilian River in Mazandaran province. Iranian Journal of Marine Science and Technology 4(3), 59-66. (in Persian)

 

[9]. Kiabi, H.B., Abdoli, A., Naderi, M., 1999. Status of the fish fauna in the south Caspian Basin of Iran. Zoology in the Middle East 18, 57-65.                  

 

[10]. Mitteroecker, P., Gunz, P., 2009. Advances in geometric morphometrics. Evolutionary Biology 36, 235-247.

 

[11]. Nacua, S. S., Dorado, E. L., Torres, M. A. J., Demayo, C. G., 2010. Body shape variation between two populations of the white goby, Glossogobius giuris. Research Journal of Fisheries and Hydrobiology 5, 44-51.

 

[12]. Nicieza, A.G., 1995. Morphological variation between geographically disjunct populations of Atlantic salmon: the effects of ontogeny and habitat shift. Functional Ecology 9, 448-456.

 

[13]. Parker, GA., 1992. The evolution of sexual size dimorphism in fish. Journal of Fish Biology 41, 1-20.

 

[14]. Razavipour, P., Eagderi, S., Poorbagher, H., Javanshir Khooi, A., Keivany, K., 2015. Comparative study of morphological characteristics of Tuini fish (Capoeta damascina) in inland water of Iran using geometic morphometric method. Journal of Fisheries, Iranian Journal of Natural Resources 68 (1), 79-90. (in Persian)

 

[15]. Robinson, B. W., Wilson, D. S., 1994. Character release and displacement in fishes: a neglected literature. American Nature 144, 596–627.

 

[16]. Rohlf, F.J., 2006. Tps Dig, Version 2.10. Stony Brook: Department of Ecology and Evolution, State University of New York at Stony Brook.

 

[17]. Rohlf, F.J. Marcus, L.F., 1993. A revolution in morphometrics. Trends in Ecology and Evolution 8, 129-132.

 

[18]. Rohlf, F.J., 2001. Comparative methods for the analysis of continuous variables: geometric interpretations. Evolution 55, 2143-2160.

 

[19]. Rohlf, F. J., Corti, M., 2001. Use of Two-Block Partial Least-Squares to Study Covariation in Shape. Systematic Biology 49(4), 740-53.

 

[20]. Sfakianakis, D.G., Leris, I., Laggis, A., Kentouri, M., 2011. The effect of rearing temperature on body shape and meristic characters in zebrafish (Danio rerio) juveniles. Environmental Biology of Fish 18, 1-6.

 

[21]. Silva, A., 2003. Morphometric variation among sardine (Sardina pilchardus) populations from the northeastern Atlantic and the western Mediterranean. ICES Journal of Marine Science 60, 13-52.

 

[22]. Spoljaric, M. A., Reimchen, T. E., 2008. Habitat dependent reduction of sexual dimorphis in geometric body shape of Haida Gwaii threespine stickleback. Biological Journal of the Linnean Society 95, 505-516.

 

[23]. Taylor, E.B., 1991. A review of local adaptation in Salmonidae, with particular references to Pacifiec and Atlantic salmon. Aquaculture 98, 185-207.

 

[24]. Tjarks, H., 2009. Geometric Morphometric Analysis of Head Shape in Thamnophis elegans. A Thesis Presented to the Faculty of California State University, Chicago, 1-30.

 

[25]. Turan, C., 2004. Stock identification of Mediterranean horse mackerel (Trachurus mediterraneus) using morphometric and meristic characters. ICES Journal of Marine Science 61, 774 –781.

 

[26]. Wooton, R. J., 1991. Ecology of teleost fishes. Chapman and Hall Ltd., London. 404 p.

 

[27]. Yu, S.L., Lee, T.W., 2002. Habitat preference of the stream fish, Sinogastromyzon puliensis (Homalopteridae). Zoological Studies 41(2), 183-187.

 

[28]. Zelditch, M., 2004. Morphometrics–Applications in Biology and Paleontology. Springer-Verlag Publishers, Heidelberg, Germany. 263 p.